Gustamodena.it - Trova e Gusta ristoranti a Modena e provincia
Benvenuto, serve aiuto? Clicca qui Benvenuto! Registrati oppure
Accedi attraverso il Gustanetwork

La lavagna - Modenesità

Sproloquio 2007

GROG
Scritto il 20/02/2009
da GROG
Sandròun - Mudnés ed Mòdna, lavuradór e pensionê che tótt i dè a zerchê ed sbarcher al lunari, furastér che tótt i dè a zerchê ed sbarcher a Lampedusa, Zemiàn ch'a dê a mèint a l'oroscopo e Zemiàn ch'a sperê in dal gratta e vinci, mudnés cun i òc' a mandorla e mudnés culór caffè,mudnés ch'avî tòlt muiéra, mudnés PACS, mudnés DiCo, mudnés single e mudnés pót, a-v salut tótt quant in masa.
Come al sòlit scusê al ritèrd, ma a duvî saver che, propria chè in via Emilia, in angol cun Césa Nóva, a s'sám imbatû in dû carabinér a cavàl e el nòstri dô cavalèini, la Camilla e la Simona, el s'én méssi a féregh i simitòun.
Sgurghéghel - Ai carabiner?
Sandròun - Ma no, galbéder, ai cavài…chi s'én emozionê e i han sgancê soquanti pulpàtt propria davanti al monumèint ed Tassòun.
Sgurghéghel ? Ve', popà, i carabàn gh'aviv'n-i ségh la palàtta e al sactèin per tór sò “gli escrementi organici”, cuma a s'ha dê órdin al noster séndech Giorgio, in rispèt al progràma “Raccogli differenziato”?
Sandròun - Sé, èter che sactèin e palàtta…Anzi a vói dir un quèl al cmàndant di carabinér: «Sgnór Colonèl, al gh daga bèin adrê al baròz dal ledàm, acsè, almeno, i daràn al bòun esèimpi ai padròun di can chi s'in fréghen dal decrét cumunèl.
Dòunca la mê gèint, a-v dév dir che, quand a sun arivê in Piaza Granda, a váder tótta sta maraia, a-m sun détt: « Vó-t mo' váder ch'i m'han tòlt per un ed chi profesór chi vinen a Módna per al festival dla filosofia e chi gh'han la pretésa ed spieghèr a nuèter Zemiàn chi siamo, da dove veniamo, dove andiamo, sèinza dires però dove a psám parchegèr l'avtomòbil»?
Mudnés, st'ètr'an a vói gnir anca mè a fèrev un'óra ed leziòun filosofica, perché soquant argomèint ed l'an pasê, come che razza di nimali siamo, mè a i cgnàss bèin.
Al savî ch'a sun ed campagna e ed bésti a-m n'intánd piò che lor.
Sgurghéghel ? Popà, a-i-ho sintî dir che st'an a Mòdna i faràn al secánd festival dl'architettura, perché quall dla filosofia i s'l'han bèle cuchê i romàn, e po' anch perché i disen che a Mòdna a gh'avám dû munumèint tra i piò togo in Italia.
Sandròun - Un é-l per chès cl'oca ed fer ruznèint ch'a gh'è davanti al cinema Raffaello, o é-l cal frulèin da zabaiòun, davanti a la Staziòun piccola?
Sgurghéghel ? Mo' no, popà, l'è cal bèl grap d'óvva, coi gran ed véder, ch'i han méss in dla rotànda su la Vignolese e ch-al vól dir a qui chi vinen da via che Mòdna l'è la zitê dal lambrósch.
Sandròun - Mo' coiózzi! Alóra a vói fer ?na proposta ai noster ministradór…Vést che a Mòdna a gh'avám piò rotatori che banchi, i préven fer un munumèint per ogni rotànda: ?na scultura cun al zampòun, un'ètra cun ?na forma ed furmai, óna cun l'asê balsamich e in tótti chégli ètri di piat ed turtlèin, acsè in tótt al mànd, oltre a cgnàsser Mòdna come zitê di mutór, i la cgnusréven anch per el nostri specialitê.
E a propòsit dal grap d'óvva, a-i-ho vést in dal giornèl che di bòun da gninta i n'han bèle ràt soquant gran, S'a gh cmandéssa mè, oltre a feregh pagher i dàn, a gh darév anch dô sviduzèd e dès an ed galéra pr'òun.
Sgurghéghel - Tant, ?sa vó-t mai, dop trî dè i én bèle fóra cun l'indulto!
Sandròun - Al so purtròp, ma anch cun l'indulto, el dô sviduzèd a-n gh-li cavarév nisùn.
Scólta, ve', Sgorghi, tè t'è détt; dû munumèint, un l'è al grap d'óvva e cl'èter quèl é-l?
Sgurghéghel ? L'è al zimitéri ed San Catèld.
Péinsa ch'l'è stê defnî “opera di rara bellezza architettonica”.
Sandròun - Al srà anch un bèl lavór, vést da fóra, ma dèinter a s'vád tótti el magagni.
I m'han détt che langh a chi curidór chi-n finéssen mai a gh pióv zà dapertótt. L'è véra che i inquilèin i-n s'lamèinten brisa, ma i parèint chi én andê a rògit, i han paghê cun di sòld bòun.
A-i-ho anch savû che dimandi Zemiàn, piotòst che ander a ster in cal condoméni lè, i andràn a feres cremér a Bulégna
Sgurghéghel ? Prèst i pran feres cremèr anch a Mòdna, perché a pèr ch'i abien bèle dê al via al raddoppio dell'inceneritore ed via Cavazza.
Sandròun - Mo' c'sa di-t, Surghéghel, é-t dvintê mat? Lasa pèrder cl'argomèint lè cl'è dimandi delichê!
E po' ?sa gh'èintr-el al radàppi dl'inceneritore cun
S.Catèld?
Sgurghéghel ? Ma quel al gh'entrarà, s'a gh'è di Mudnés chi disen che cal fóm lè al fa mèl a la salut!
Sandròun - A gh'è anch al chès ch'ét gh'avi ragiòun, ma, per adès, lasa che i tecnich e i dutór i faghen al sô mistér, e po' ét vedrê che ?na soluziòun bòuna per tótt i la cataràn.
Dòunca, Zemiàn, Cuma a-v va-la? A-m sambra ch'a sìdi in bòuna salut, anch se, tra l'an pasê e st'an, a s'è capitê dô brótti malatìi: la viaria e la finanziaria.
La préma i l'han ciapèda i pulàster, la secànda i gabiàn.
Sól che meinter per la préma a pèr ch'a gh sámma saltê fóra, per cl'ètra a l'impararám po' fra soquant mès cuma l'andrà a finir.
Ogni modo, Mudnés, preparàmes a un period ed vachi mègri, perché cun tótt sti aumèint ch'i han decìs, secànd mè, a gh'in gnarà dla féssa.
Sperám sól ch'a sia véra che, cun i noster sacrifézzi, a salvaràm l'Italia.
Sgurghéghel ? A-n vrév ménga che, per salver la
bèrca, a s'andghéssa tótt i passegér.
Sandròun - A mè a-m vin in mèint cal mê amìgh prét cal gìva: «S'a vlám ander in Paradìs, bisàgna ch'a famma di sacrifézzi» e po', a basa vós: «Sperám ch'al gh sia, se no a-i-avám ciapê ?na bèla futùda».
Per gnir ai problema ed Mòdna, a-v dév dir che, quand a-i-ho vèst ch'i sbusìven Piaza Ráma, a-m sun détt: «Sperám ch'la sia la vòlta bòuna ch'i fan di parcágg' satt-tèra… invece, gninta. I han fermê i lavór perché dàp soquant méter i s'én imbatû in di mur ed la Mutina romana, ai tèimp dl'imperadór Vespasiano.
Sgurghéghel ? Vespasiano? Méno mèl, ch'a n'avám tant bisègn a Mòdna!
Sandròun ? Sgorghi, a-n fer ménga cunfusiòun tra la storia antiga e i probléma modéren. T'è da savér che Vespasiano l'éra un séndech cal capìva i bisogni del popolo, ménga come Giorgio cal pretánd che i bisogni ciaschedùn al si porta a cà sua.
Ogni modo, sgnór ministradór, l'è inùtil ch'a fèdi di bus per tèra, per po' turnèri a stumper tótti el vòlti.
Cus'a gh'avám chè satta, al savî bèle!
Pulònia ? A propòsit ed séndech, che fin al fat Giuliano Barbulèin, al noster ex, ch'a n'al vád piò in gir per Mòdna?
Al m'éra acsè simpàtich!”
Sandròun ? Pulonia, t'é armèsa indrê! Tè n'al sê ch'i l'han mandê a Ráma a fer al Senatór? A-i-ho anch sintî dir che prèst i gh daràn di incàrich important.
Per adès al guerda chi èter, ma a sambra ch'l'ava bèle imparê a tgnir strécca la scrana.
Dòunca, la mê gèint, a v'ho da dir che, da un pòch ed tèimp, quand a végn a Mòdna, a-m sèint come Cristoforo Colombo cal dè ch'al sbarché in Mérica…un furastèr. A-n cgnass piò nisùn, ma piò che èter a-n cgnáss piò la mê zitê.
Fin a iér, mè e la Pulònia a gniven a fer la spésa in Piaza Venti, anch per fer dô ciàcher cun al mazlèr o al frutaról.
Adès, per speteglér un pòch, biságna saver almeno trê léngui. Bê tèimp, quand a Mòdna a s'cgnusìven tótt. Tótt i éren sèimper pròunt a deret ?na man e chè in piaza a s'descurìva al noster dialátt.
Pulònia ? Ve', Sandròun, dagh mo' un tai cun stè nostalgi! T-en vrè menga fèr concoreinza a Zagaia, quand in dal Carlèin, a la festa, al scrév che a Mòdna l'andèva méi quand l'andèva péz…I tèimp i én cambiê, fàten ?na ragiòun!
Sandròun ? A srà anch véra, però, vád-et, Pulònia, secànd mè a gh'è quel ch'a-n va ménga. Pussibil che, a Mòdna, la gèint la-n vègna piò in cèinter la sira, a girer tranquélla per strèda, o in staziòun a tór al treno, sèinza la paura che un delinquèint al gh faga dal mèl?
Ma in d'a samm-i-a rivê? Sta situaziòun la vól sistemèda!
Bisàgna che i vìgil i tórnen a fer el guèrdi e brisa i fotògraf, e ch'i sién per strèda sèimper e ménga sól quand a zóga al Mòdna, o per la féra ed S.Zemiàn.
Bisàgna che la polizia la ciapa i delinquèint e che la i tègna in galera, sèinza mulèri dop trî dè. A-i-avám tótt bisègn ed sintìres piò tranquél.
Sgnóri autoritê, a v'al dis Sandròun Paviròun dal Bosch ed Sàtta, ma l'è come s'i v'al géssen tótt i Mudnés.
Pulònia ? Sta chèlem, Alessandro, a-n t'ho mai vést acsè agitê. A-n vrév ménga ch'a t'gnéssa un tarabaciòun cuma è capitê a Silvio. Arpòunset mo' e làsem descarrer un pòch anca mè.
Ragazóli, cuma stè-v? Mè a sun in completa forma…V'in si-v adèdi ch'a-i-ho fat al lifting? Mo' sé…cal tratamèint a base ed crámi, masàg' e chirurgia plastica ch'i taien in dove a gh n'è trop e in zunten dove a gh'in manca. Cun un pòch ed tèimp e ?na bèrca ed sòld, i dutór i fan di mez miracol.
Adès, cun al mê amìghi dla tombola a fagh la mê bèla figura.
Sandròun ? A mè té-m piasrév de piò s't'avéss tgnû i sold in bisaca.
Pulònia ? L'an pasê, a-m sun cavèda la vóia ed purter i jeans a vétta basa: i-m guardèven tótt. E anch se l'umbréghel l'éra un pòch fóra ed misura, del pighi in dla panza a-n n'avìva gnanch óna. St'an égli én ed moda el minigonne vertiginósi chél van bèin sól per quilli chél gh'han la coscia lunga, ma chél tracagnòti come mè, a esagerèr in dla misura, a gh' al chès ch'él màstren al cavalátt. Tótt i tròp i strópien. A propòsit, ragazóli, fin ch'a l'ho in mèint, s'a gh'avî un marí vèc' come al mio, o anch de piò, stê atèinti a mattrev in cà ?na badante. Dimandi égli én brèvi, ma ?na mê amìga l'è stèda lè, lè per perder al marî, che quall lè al srév stê al meno, e po' anch al sit.
Sandròun ? Bèh, s'in valìva la pèina…!
Pulònia ? Sól perché lór égli én piò zóvni, piò èlti e con il sorriso dorato, él v'mèinen a mássa come tant ucaròt.
Sandròun ? A propòsit, Mudnés, s'a-i-avî bisègn ed n'aiutino, lasê perder chél pilloli blò chel casten ?na batta d'oli e fê come i inglés: magnê dl'ai cal fa ander zà la pressiòun e sò tótt al rest.
Pulònia ? Ecco…vuèter ám, a dvinter vèc' a dvintê sèimper piò spurcaciòun. Ma lassàmla lè, ch'l'è méi.
Scólta piotòst, Sandròun, dato che fra soquant més l'è al noster aniversàri ed matrimòni, perché a-n mé portet a fer ?na bèla vacanza esotica, o a váder un quèlch paés nóv?
Sandròun ? Mo' ?sa vó-t, Pulònia, ander a spander di sòld per gnint! Guerda, dam a mèint, l'è abasta ch'andámma in di “Trî Re” per sembrer d'éser in Africa.
S'andám in Piaza Venti, a per d'éser in Cina, in dal Parco in Moldavia, a la Pumposa in Tunisia e s'andám po' in staziòun granda, l'è come s'a-i-avéssen fat al gir degli Stati Uniti.
Sgurghéghel ? Sé, popà, la va bèin ch'la sia acsè, perché Mòdna la dév dvinter ?na zitê multietnica. Ch'a vól po' dir d'ogni raza e culór.
Sandròun ? Mo' guerda che mè a sun d'acòrd tégh. Anzi l'è giósta che, a chi vin da via, a gh dámma da lavurer, ch'a gh dámma la cà, ch'a gh dámma la cittadinanza. Anzi, guerda, a-t dirò de piò, mè a gh darév anch ?na biciclátta pr'òun, acsè l'è méno facil ch'i s'cóchen el nòstri.
Va bèin tótt, ma i bòun da gninta, a cà sua!
Pulònia - Ve', Sandròun, a-n n'ho ménga finî. Làsem bèin ander avanti.
Ragazóli, ì-v festegê San Valentino?
Sandròun al m'ha fat straváder…al m'ha purtê a zèina da Vinicio…a-m sun infin cavèda la vóia ed sópa inglésa…e dop cla magnèda…a m'éra méssa tótta in fustinèla e quand a sám arivê a cà…come al sòlit…gninta!!!
Eh…, préma ch'a-m descòrda, ì-v savû ed San Remo?
Al le preseinta Pippo Baudo, che a mè al m'è piò simpàtich che Mike Bongiorno. Pensê ch'i disen ch'a gh srà anch Adriano Celentano, quall cal cantèva “con 24mila baci”.
Sandròun ? Guerda, Pulònia, che la musica l'è cambièda. Chè in ultem i cantèven “Per 24mila voti”.
Pulònia ? Ecco tè t'é sèimper al sòlit: s'tè-n mátt ménga tótt in politica, tè-n n'è brisa cuntèint. Peinsa inveci a la salùt!
Sandròun ? Mo' mè a gh pèins e come, a la salùt.
Figùret che stamatèina un Zemiàn al m'ha dmandê s'a gh'è dal pericol a ster atach a tè e mè a gh'ho détt ed no.
Perché l'è véra che la Pulònia l'è un pòch bisiosa, ch'la fa gnir la masca al nès e che del vòlti l'è anch catìva, ma la-n n'è brisa velenósa come al Polonio, perché s'l'è véra ch'a in bastarév ?na cria per mander un a S.Catèld, cun tótt i chilo che la Pulònia la gh'ha adòs, a s'velenarév tótta l'Emilia e anch ?na pèrt dal mantvàn.
Pulònia ? Mo' sintî incô cuma l'è carèin!
Sandròun ? Mudnés, per turner ai probléma dla nostra
Mòdna, gî bèin sò: sti parcàgg' satt-tera, i noster
ministradór i fan-i, o no? La porta nóva ed S.Agustèin la fan-i, o a-n la fan-i brisa? Piaza Mateòti la matt'n-i a nóv, o no? Al tunnel al Novi Sad per purter in cèinter i Zemiàn, al fan-i o n'al fan-i?
Giorgio, l'è óra ed suner la carica. A-m sàmbra che in Giunta a-v sìdi un pòch indurmintê. Guèrda che i Zemiàn i t'tinen d'òc', perché i-n n'han ménga mandê zà cla faccenda dal 34ésim pòst.
E po', dato ch'ét gh'é, zérca ed der ?na sistemèda a l'ex parcágg' dl'AMCM. Adès ch'i han desméss al mercatino de l'est, dà 'na bèla srazèda a chi capanòun mèz dirochê e lè fagh quel ed bel, magari un gran bel parcágg'.
Al sò ch'ét gh'è del bòuni intenziòun, ma quilli, da per lór, él còunten pòch.
Sgurghéghel ? Mè a gh l'arév ?na proposta per tirer sò di sòld: a mitrév ?na tasa sul bòuni intenziòun di noster ministradór.
Sandròun ? Vó-t ch'a-t dégga al mê parér? Vést che adès a Ráma i s'han taiê i vìver, sti lavór i gnaràn fat l'an dal mai e al més dal piò.
Sgurghéghel ? Popà, pòs-i-a ander avanti a descarrer?
Mè a vói parler ed fùtbal.
Pulonia ? Ed fùtbal ? Un bèl lavor !!
Sgurghèghel - Mò mama a sám campiòun dal mánd. Pensê che in dla squèdra a gh'éra dû mudnés: Toni e Zaccardo, chi én stê di canarèin e che, s'a gh'i avéssen adès, el còsi égli andaréven méi. Sé perché, détta cuma la vól détta, st'an i canarèin i vólen come i tòch.
Secánd mè, i-n n'han ménga capî al piano Baraldi, e gnanc nuèter, penser ch'i han infin mandê i zugador a scóla.Adès dòp qual ch-è sucèss a-s tucarà ed zughèr con le porte chiuse, ma per i nòster canarein a-n cambiarà gninta : tant i-n feven gol gnanc con le porte spalancate.
Canarèin, sveglia, sò cun al morèl, perché al dificil al dév ancárra gnir. Cun la pallavolo a pèr ch'a sámma in ripresa, ma i fan patir di bê magòun.
Meno mèl ch'a s'consolám cun chi èter sport. A gh'avám la Sara Giovannoni ch-l'ha vint al campionèt italian di nuoto e Riccardo Riccò che in ciclo al fa straváder: l'ha vint al gir dal Giapòun.
Per ultem, a nám ed tótt i ferrarésta come mè, a vói mander un salut al grande Shumacher, cl'è andê in pensiòun nonostant i gh'éssen impruméss al superbonus.
Ciao, Sumi, e grazie ed tótt. Tè srê sèimper al piò togo.
Sandròun ? Adèsa, basta! L'è óra ch'a gh dámma un tai e ch'andámma vers cà.
Mudnés, Zemiàn, arvádres e, a m'arcmànd, stê in salùt, a-n v'amalèdi ménga, anch perché, cun la melasanitê ch'a gh'è in gir, a gh'è da vádersla brótta. Se po' a duvéssi ander a l'usdèl, a-n pòs gnanch gnir a catèrev perché adès, per via ed la privacy, a l'ufézzi infurmaziòun i-n disen piò chi gh'è ricoverê, e s't'al vô savér, bisàgna telefoner al malê, che magari l'è adrê cal tira i ultem.
Va mo' là; mè a déggh ch'a sám a pòst.
Per quindi a v'al tórn a dir: stê in salùt e tulî esèimpi dai cinés: lór i-n móren mai. I-v mai vést un funerèl cinés?
Dai mo', Pulònia. Tò mo' tégh tó fiól ch'a tacám a ander vérs cà, ch'a vói váder se cun la nóva giratoria di Turaz a gh la cavám a imbrucher la Nonantolana.
Préma però a vói mander un salut al noster Lucianone Pavaròtt, al piò grand tenór dal mand. A savàm ch'al pasa un period ed melavóia.
Luciano, a m'arcmand, t'è cantê tanti volt “Vincerò” ch-a sun sicur ch'et vinzrè anch stavolta!
A-v salùt, la mê gèint, e in dal 2007 zerchê d'éser pazièint, tolerànt e d'aver dal bòun sèins anch per qui chi-n n'han brisa. Stê atàch a la famìa, cl'è sèimper al piò bèl lavór dal mand, a-n v'descurdèdi del nostri raìs e dal noster dialátt e, come al solit, arcurdèv ed tgnirev stréch a cla piopa èlta e sácca, piantèda in dl'umbréghel ed Mòdna, cla s'ciama “Ghirlandèina”.